Leslie Voltaire ak Edgard Leblanc Fils oswa dènye Kako yo
Roger Romulus ·
Leslie Voltaire ak Edgard LEBLANC Fils te remèsye premye minis Alix Fils-Aimé piblikman.
Pandan Konsey Prezidansyèl Tranzisyon (CPT) ap travèse yon zòn tibilans, Leslie Voltaire ak Edgard LEBLANC Fils te remèsye premye minis Alix Fils-Aimé an piblik. Yon pozisyon ki, pa fòs li, raple eritaj Kako yo epi ki relanse deba sou souverennete nasyonal fas a presyon entènasyonal yo.
Nan imajinè ayisyen an, Kako yo okipe yon plas espesyal: sa rezistans peyizan, ki fewòs, endisipline, men ki pwofondman tache ak souverennete nasyonal. Fòs okipasyon ameriken yo te konsidere yo kòm "bandi". Poutan, pou istwa Ayiti, yo rete aktè ki pratikman monopolize rezistans ame, konsyan epi delibere, kont okipasyon nò-ameriken an soti 1915 rive 1934. Eritaj yo rete yon senbòl pwisan diyite ak refize dominasyon etranje.
Jodi a, pandan peyi a ap travèse yon kriz politik majè, evokasyon "de dènye Kako yo" pran yon resonans patikilye. Li raple tansyon pèmanan ant enstitisyon frajil yo, rechèch lòd ak egzijans souverennete nasyonal.
Yon Konsey prezidansyèl k ap chèchelejitimite
Byenke yo ka repwoche (CPT) li te echwe nan misyon li — jan li defini nan atik 16 Akò a, ki konsiste renmèt Ayiti sou wout diyite, lejitimite demokratik, estabilite ak souverennete, pandan l ap asire bon fonksyònman enstitisyon Eta yo — li esansyèl pou raple kontèks kreyasyon li. Lè kominote entènasyonal la te afime li te vle ankouraje yon "solisyon ayisyen", li te pwopoze yon prezidans kolejyal ki konpoze de nèf manm, chak youn ak yon manda kat mwa. Yon achitekti politik ki pa janm fèt, frajil epi difisil pou opere.
Konsey prezidansyèl la te gen responsablite premye nonmen yon premye minis. Depi li enstale, li te deja revoke youn, dapre manda yo te bay li. Poutan, jodi a, divès mesaj piblik ki soti nan aktè entènasyonal yo eksprime yon sipò pou premye minis Alix Didier Fils-Aimé — yon sipò ki, dapre kèk obsèvatè, kontribye fragilize lejitimite CPT a, alòske striktir sa a te inisyalman ankouraje pa menm aktè sa yo.
De dènye Kako yo: yon jès rezistans
De gason, ki gen kouraj, te chwazi kanpe debout malgre tansyon ak presyon yo, epi konvoke laprès pou defann sa yo konsidere kòm dènye ranpa demokrasi ak diyite pèp ayisyen an. Posti yo raple sa Charlemagne Péralte ak Benoît Batraville, de figi enblematik rezistans kako yo, ki te arete epi egzekite pandan okipasyon ameriken 1915-1934 la.
Konseye Leslie Voltaire ak Edgard LEBLANC Fils te anonse manm Konsey yo te vote majoritèman anfavè depa premye minis Alix Fils-Aimé, dapre pouvwa CPT a te resevwa. Pozisyon piblik yo, fas a kritik ak tansyon yo, enskri nan yon lojik rezistans senbolik.
De gason sa yo — ke yo ka kalifye senbolikman "Kako" — te patisipe nan lane 1990 yo, nan lit kont koudeta yo ak pou retou nan lòd konstitisyonèl, akote papa premye minis aktiyèl la, ansyen depite Pétion-Ville/Kenscoff ak ansyen prizonye politik Alix Fils-Aimé. Jodi a ankò, yo kanpe devan reprezantan kominote entènasyonal la pou eksprime dezakò yo, tankou Kako lontan yo, fas a fòs ki t ap chèche enpoze volonte yo. Presyon ak enjonksyon yo raple sa peyizan ki t ap defann dwa yo te sibi.
Yon kontinwite konba
De konbatan sa yo ki soti nan pati ki gen sansibilite popilè ak gòch ayisyen te refize soumèt yo yon lòt fwa ankò. Jès yo enskri nan yon longtan tradisyon rezistans politik ak moral. Lè yo raple memwa Kako yo, yo afime souverennete nasyonal pa negosyab epi diyite pèp ayisyen an pa ka sakrifye.
Lè yo leve kanpe an piblik kont sa yo pèsevwa kòm yon deriva, Leslie Voltaire ak Edgard LEBLANC Fils raple yon verite istwa ayisyen an pa sispann repete: lè yon peyi ap brannen, se pa enstitisyon frajil yo ki kenbe liy la, men se fanm ak gason ki refize bese tèt. Jès yo pa senpleman yon ak politik; se yon rapèl brital ke souverennete pa delege epi diyite yon pèp pa janm negosye.
Tankou Kako ayè yo, yo opoze yon refize nèt, san anbigwite, fas a presyon ak enjonksyon yo. Yo raple nasyon an pa gouvène pa tweet, ni pa menas voye, men pa koerens, kouraj ak respè angajman yo pran devan pèp la.
Nan yon moman kote tout bagay sanble ap brannen, pozisyon yo tranche tankou yon manchèt nan pikan: yon non klè, yon non frontal, yon non ki resonnen. Yon non ki di souverennete ayisyen an pa yon dekorasyon, men yon liy wouj.