Konpa a p ap janm jwe an solo
Pierre-Phaill Goudou ·
Ansanm, Gwoup, Djazz oswa fòmasyon mizik, antrepriz sa yo konstitye chyen gad konpa a.
Yon gwoup mizik (yon Djazz) se anvan tout yon antrepriz. Epi, kòm yon antite komèsyal, li kreye travay dirèk ak endirèk grâce à aktivite li yo. Djazz la sibi, menm jan ak lòt antrepriz yo, lwa ak prensip endistri a.
Dirigeants yo bezwen resous imèn, materyèl ak finansye pou asire bon fonksyonman li. Li bezwen sitou yon estrateji ki konprann kalite pwodui a, yon pri abòdab, yon kanpay pwomosyon ak distribisyon ak yon plasman ki kapab favorize aksè nan pwodui a.
Tankou lòt òganizasyon yo, gwoup mizik yo jwenn resous imèn yo twa fason prensipal : yon gwoup mizisyen, ki pataje menm pasyon pou mizik, asosye epi monte fòmasyon yo. Se ka Tabou Combo.
Youn oswa plizyè antreprenè, ki vle vin rich, envesti nan kreyasyon yon gwoup mizik epi rekrute mizisyen. Se ka Djakout Mizik. Siksè yon chantè oswa yon enstrumantis ka mennen tou rasanble mizisyen otou li ak kreye gwoup li, ka Antoine Rossini Jean Baptiste (Ti Manno). Oswa yon kilti familyal, tankou T-Vice.
Gran deranjemanl
Kèlkeswa nivo talan mizisyen yo oswa orijin gwoup mizik la, li pa kapab chape anba dinamik sa yo. Men, li konvyen rekonèt ke domèn mizik la ak lòt metye ki lye avèk li yo gen patikilarite pa yo.
Tout antrepriz yo sibi chanjman ak inovasyon ki afekte mache yo. Fliks Ayisyen ki te kite peyi a epi kontinye kite l gen yon enpak sou tout sektè lavi nasyonal la. Gen antrepriz ki pèdi anplwaye kle yo sou ki 80% chif dafè yo te depann. Pandan ke lòt yo fè fas ak yon kantite si enpòtan abandòn pòs ke yo pa kapab kontinye operasyon yo epi yo pèdi klientèl yo.
Eleman kle endistri kiltirèl ak kreyatif yo, gwoup mizik nou yo pa egzanp de reyalite sa a. Egzòd sa a te delokalize mache mizik ayisyen an vè gwo vil dyaspora a (New York, Miami, Boston, Montréal ak Paris). Fas ak nouvo defi aletranje, atis ak mizisyen nou yo gen difikilte pou lanse oswa relanse karyè yo epi yo orante vè lòt domèn oswa aktivite pwofesyonèl pou reponn bezwen yo, kèk malgre yo menm.
Fas ak kriz miltidemansyonèl sa a ann Ayiti, deranjman sa a dwe analize, konprann epi plase nan kontèks global la ki tourne vè rechèch solisyon entegral ak kohèrant.
Diferan emosyon yo
Poto mitan kilti nasyonal nou an, konpa a jwe wòl ambassadè Ayiti sou echèl entènasyonal depi kòmansman li. Konpa a te kreye pou danse, plizyè enstriman entèvyèn nan konpozisyon ritmik li. Sou baz sa a, mizik sa a favorize mise an komen epi antrene kolaborasyon ant plizyè enstrumantis ak chantè pandan ekzekisyon li. Konpa a pa jwe an One Man Show, menm si li kite ase plas pou atis solo yo.
Nan ADN Ayisyen depi plizyè deseni, mizik sa a te konnen anpil chanjman ak evolisyon nan istwa li. Sepandan konpa a te konn kenbe idantite li, misyon li epi li pa dwe ale a kontrekoura istwa li. Nemours Jean Baptiste te kreye konpa a an voulant bay tout yon kouch sosyal yon mizik ki pa yo.
Ritmik dansant, konpa a eksprime jwa, amizman an siskitant gayete, li stimile enèji ak motivasyon an ofrant plezi. Prèv la, tit tankou : Plezi gaye oswa Jwi la vi, pran tout siyifikasyon yo.
Ritmik tout santiman yo, li favorize kalm ak relaksasyon osi byen ke pè ak tristès (David de DP). Finalman, li se yon ritmik ki kapab pote emosyon yo, ki ale de apazisman rive nan eksitasyon. Li se yon mizik vivan ak vibran ki mobilize tenpan yo an stimulan sistèm oditif meloman yo.
Gwoup nou yo oswa lekòl transmisyon konpa dirèk
Ansanm, Gwoup, Djazz oswa fòmasyon mizik, antrepriz sa yo konstitye chyen gadyen konpa a. Konpa a pa baze sou règ, estrikti oswa notasyon sevè tankou mizik savant la. Li pa yon mizik kodifye oswa solfye ak patisyon, teoremi oswa jan ki defini konpozisyon ak entèpretasyon li. Sepandan, tankou lòt ritmik yo, fò ou se yon mizisyen-konpa pou jwe li.
Nan tèks li ki te parèt nan kolòn Le Nouvelliste an out 2015 epi ki rele « La face cachée du Compas direct », youn nan kreyatè yo, ak maestro premye mini jazz ayisyen an, Les Shleu Shleu, Serge Rosenthal te ekri :
« Solo-melodia a konstitye yon siksesyon de de oswa twa kout fraz mizik ki reprann de oswa twa fwa. Fèt dèt yon virtyoz oswa yon gran enstrumantis ki konn li ak ekri patisyon mizik pa bay ditou aksè a yon kreyativite konsa. Tout bagay pase anndan mizisyen an ki dwe piye nan li sèl enspwirasyon li pou transmèt flanm nan bay piblik li ».
Gitaris, mizisyen ak konpozitè a, t ap pale de patikilarite Konpa dirèk la nan entèpretasyon ak ekzekisyon li yo. Premye ak prensipal lekòl konpa a, se gwoup mizik yo (djazz yo). Dekouraje kreyasyon gwoup mizik, se rebite, san vle ka, konstriksyon lekòl konpa yo.
Yon jeu ansanm inik
Nan yon konvèsasyon ak In Texto, gitaris, chantè ak konpozitè Claude Marcelin eksplike ke pou fòme nan domèn konpa dirèk la fò ou chwazi yon modèl pou etidye, kopye l en ajoute touche idantitè pa ou. Okenn lekòl mizik pa ta kapab ba li konesans ak eksperyans ki akeri nan Difficiles de PV, DP Express, Zéklé jouk nan Djakout Mizik. Pou li, konpa a se yon idantite kiltirèl ki pote pa yon lespri ki abite Ayisyen yo epi ki anrasinen nan tradisyon peyi a. Li vin konsa nanm mizik Ayiti.
Depi gitaris ansanm Nemours Jean-Baptiste, Raymond Gaspard rive gitaris Shleu Shleu yo, Serge Rosenthal an pasan pa Andre « Dadou » Pasquet jouk gitaris ki pi chevronen epòk nou an, tout dwe yon bon pati konpetans yo nan gwoup mizik yo te frequante yo, estime Claude Marcelin.
Gitaris la di li sonje eksperyans li ak virtyoz mizik sa a, Tony Jean Baptiste nan Djakout Mizik, ki talan ak konesans li kòm arrangeur yo enkonparab. Men, sekrè konpa dirèk la pa te pwen fò li yo nan epòk la.
Konpa dirèk, jan nou konnen li jodi a, trè diferan ak konpozisyon ane 50 ak 60 yo. Ritmik la te sibi chanjman epi li te konnen mitasyon ak evolisyon « Chak jenerasyon pote w inovasyon, si pate gen chanjman mizik antiyièz la tap tré monotone », pawòl chanson « Siro » de Tabou Combo a.
Eksplosyon Mini-Jazz yo nan mitan ane 60 yo pa te dire plis pase 10 an lè gwoup antiyè tankou Les Aiglons ak Exile One te anvayi mache mizik ayisyen an ak tit tankou Cuisse la ak Rosita. Siksè chansyon sa yo ann Ayiti te pouse rivyè a retounen nan kabann li. Epi siksè album Guêpe pangnole du Skah Shah (1974), Tribulations du Bossa Combo ak Haïti de Djet-X (1975), Bouki ak Malice des Frères Desjean (1976) swivi de Map mande courage du Scorpio ak Voye monte de Tabou Combo (1979) ak David du DP Express (1980) se prèv ke konpa te ka retrouve lèt noblès li yo.
Entwodwi nan konpa dirèk pa Top Vice an 1986, bwat a ritmik la (Drum Machine) te pèmèt redui kantite mizisyen sou sèn. Teknoloji sa a te fasilite kreyasyon epi li te kontribiye nan siksè tout yon tandans ki toujou konnen anba vokab Nouvelle génération. Fen ane 90 yo siksè gwoup DZine, album Easy Compas de Zenglen, kreyasyon Nu-Look ak monte Djakout Mizik te pouse bwat a ritmik yo retounen nan baz konpa dirèk la.
Gwoup tankou Sweet Micky ak T-Vice te oblije entwodwi batri, gong ak tanbou nan fòmasyon yo. Nan lè Entèlijans Atifisyèl (IA) a, konpoze yon chanson vin pi fasil pase janmen. Kijan pou ankouraje zèv imèn yo, ki avni pou mizisyen, konpozitè ak arrangeur nou yo epi kisa pou fè pou pwoteje dwa otè zèv yo? se kesyon ki enkyetan.