Kominote ayisyen Montréal la, gwo pèdan nan eleksyon 2025 yo
Roger Romulus ·
Kominote ayisyen Monreyal la se youn nan pi dinamik ak pi enfliyan nan metròpòl la.
Kominote ayisyen Monreyal la se youn nan pi dinamik ak pi enfliyans nan metròpòl la. Depi plizyè deseni, manm li yo ap kontribye aktivman nan sosyete kebekwa a, ni sou plan politik, sosyal ak kiltirèl. Yo jwenn yo nan sektè kle tankou endistri taksi a, nan zafè imobilye, restoran, lasante ak edikasyon, elatriye.
Katye Rivyè-dè-Preri, Sen-Michèl ak Monreyal-Nò se pami pi gwo pòl enpòtan kominote sa a.
Yon prezans politik ki afime tèt li depi 2007
Angajman politik kominote ayisyen an te patikilyèman ranfòse apati 2007, pandan eleksyon nan sikonskripsyon pwovensyal Viau.
Rive Emmanuel Dubourg anba banyè Pati Liberal Kebèk la te make yon vire tounen. Kandida li te mobilize anpil volontè, te dinamize patisipasyon sitwayèn ak te bay kominote a yon santiman avansman siyifikatif nan esfè politik kebekwa a.
Enpòtans reprezantativite sa a te manifeste tou pandan tranbleman tè 12 janvye 2010 an. Depite Viau a te pwopoze gouvènman pwovensyal la akèyi fanmi manm kominote a ki te touche pa katastwòf la, ki te fè prèske twa san mil viktim. Pwogram sa a te pèmèt plis pase dis mil Ayisyen imigre nan Kanada.
Kèk ane pita, depa Denis Coderre nan sèn federal la te louvri yon nouvo fenèt opòtinite. Chèf Pati Liberal Kanada epòk la te ankouraje depite pwovensyal Viau a prezante tèt li nan sikonskripsyon federal Bourassa, yon teritwa ki gen yon gwo pati Monreyal-Nò, ki asosye fòtman ak kominote ayisyen an.
Desizyon sa a te vize bay yon reprezantasyon pi dirèk bay yon popilasyon istorikman aktif, men ki pa t gen ase reprezantasyon.
Yon kesyon ki rete: poukisa pale de defèt pou kominote ayisyen nan eleksyon 2025 yo?
Malgre gen yon depite orijin ayisyen sou zile Monreyal, paradoksalman, ankouraje prezante tèt li pa menm moun ki te sipòte Emmanuel Dubourg lè li te pase nan federal la — an lòk, trè onab Justin Trudeau — kèk moun ap mande tèt yo si se pa yon tantativ pou repare yon erè anvè youn nan pi gwo kominote zile Monreyal la.
Pati Liberal Kanada a te ofri syèj li bay Mme Marjorie Michel, ki siksede li nan sikonskripsyon Papineau.
Diferans ak ansyen depite Bourassa a, ki te an pòs soti 2013 rive 2025, ki te louvri wout la pou yon reprezantasyon akri nan aparèy federal la — notanman pa nominasyon de senatris — Mme Michel, ansyen chèf kabinè adjwen premye minis la, te deja gen gwo responsablite nan PLC: responsab eleksyon pou kokis Kebèk la an 2019, epi responsab eleksyon nan Kanada an 2021. Li enkane valè pati a epi yo pa t chwazi li sèlman akòz orijin ayisyen li.
Sikonskripsyon Papineau, kote minis Lasante a siksede predesesè li, distenge tèt li pa yon konpozisyon demografik ekstrèmman divèsifye. Li se youn nan pi miltikiltirèl Monreyal, sa vle di sitwayen orijin ayisyen yo reprezante yon pwoposyon pi fèb ke nan katye tankou Monreyal-Nò, Sen-Michèl oswa Rivyè-dè-Preri, ki konsidere kòm bastyon tradisyonèl PLC.
Pou kèk manm kominote a, reyalite demografik sa a kontribye nan enpresyon ke pwa politik yo te dilye, malgre prezans yon eli ki soti nan ranje yo nan metròpòl ekonomik Kebèk la.
Malgre popilarite sèl depite orijin ayisyen sou zile Monreyal la nan kominote li, ak fyète ki te pwovoke pa nominasyon li nan kabinè Mark Carney, yon enkyetid rete: si li kite lavi politik la yon jou, anyen pa garanti y ap ranplase li pa yon moun ki soti nan menm kominote a — yon demann ki te eksprime pa plizyè manm ak aktè kominote a bay PLC an 2025.
Malgre gen twa depite orijin ayisyen ki chita nan Chanm Kominis la, li enpòtan pou note ke, apa depite Papineau an, de lòt yo — Joseph Natilien, depite Longueuil–Saint-Hubert, ak Tatiana Auguste, depite Terrebonne — reprezante nouvo gen pou Pati Liberal Kanada a.
Eleksyon 2025 yo kite konsa yon santiman pataje nan kominote ayisyen Monreyal la. Yon bò, prezans yon depite orijin ayisyen nan kokis liberal la reprezante yon kontinite senbolik ak yon motif fyète. Lòt bò a, plizyè aktè kominotè estime ke avansman endividyèl sa a pa konpanse enpresyon yon rekil kolektif, patikilyèman nan sikonskripsyon kote kominote a istorikman enplete epi aktivman angaje nan politik.
Redistribisyon pouvwa a, reyalite demografik yo ak chwa estratejik Pati Liberal Kanada a te ravive yon deba pi laj: sa ki gen pou wè ak reprezantasyon dirab ak ekitab kominote kiltirèl yo nan enstitsyon federal yo. Pou plizyè moun, kesyon an depase senp prezans yon eli orijin ayisyen. Li touche kapasite kominote a konsève enfliyans politik li, transmèt eritaj mobilizasyon li epi garanti ke pwoblèm li yo rete vizib nan espas piblik la.